Waterproject Kampong Kajasbo

Waterproject Kampong Kajasbo

Kampong Warsansan

Als we op Biak zijn proberen we altijd één of twee grotere waterprojecten te realiseren. Dat kunnen we doen dankzij een bijdrage van Stichting Water is our World. Voor dit jaar hadden we eigenlijk Kampong Warsansan op het oog. Zoals we in een eerder verslag schreven, bleek het boren naar een bron daar echter veel te duur. De kosten zouden uitkomen op ongeveer €10.000. Daarom zijn we voor deze kampong op zoek gegaan naar alternatieven.

Op ongeveer één kilometer van het dorp loopt een kleine aftakking van de Wari-rivier. Tussen de rivier en de kampong zit een hoogteverschil van zo’n 70 meter, wat met de pomp die wij gebruiken prima te overbruggen zou zijn. Dat klonk dus veelbelovend.

De rivier ligt echter verscholen achter de kampong, midden in het oerwoud. Een lastige plek om elektriciteit te regelen. Op Google Earth zagen we dat er hemelsbreed op ongeveer 600 meter nog een andere kampong ligt. In theorie zou daar stroom vandaan kunnen komen, dus we zijn de mogelijkheden gaan bekijken.

Toch kregen we al snel een belangrijk advies. Charles, die met ons mee was, raadde het project uiteindelijk af. Volgens hem ligt de bron voor zowel Kampong Warsansan als de andere kampong simpelweg te afgelegen. Hoe goed we de pomp ook zouden beveiligen, hij is ervan overtuigd dat die daar uiteindelijk gestolen zou worden. Zijn woorden waren duidelijk: “Dat zou zonde zijn van het sponsorgeld.”

En daar zijn we het natuurlijk mee eens. Hoe jammer het ook is, we hebben daarom besloten ons onderzoek naar dit project voorlopig te stoppen.

Kampong Kajasbo

Tijdens dit verblijf zijn we veel bezig bij de school in Kampong Kajasbo. Normaal rijden we via een vaste route naar de school, maar deze keer namen we een andere weg waardoor we echt dwars door het dorp reden. En dan kijken we natuurlijk altijd even hoe het met de watervoorziening in zo’n kampong gesteld is.

We zagen tyleenleidingen lopen en vlak bij de kerk stond een groot waterreservoir. Dat maakte ons nieuwsgierig.

Werkt dit systeem nog?

Toen we uitstapten werden we meteen aangesproken door dorpsbewoners. Zij vertelden ons dat het watersysteem al lange tijd niet meer functioneert. Ze namen ons mee naar een geboorde put waar een pomp in zit. De pomp bleek kapot. De stroomvoorziening van de pomp kwam van een groot zonnecelsysteem, zo groot dat het niet zou misstaan op een huis in Nederland. Maar ook dat systeem was defect.

Dit soort situaties komen we vaker tegen op Biak. In het verleden zijn er verschillende waterprojecten opgezet door (overheids)organisaties, vaak met de beste bedoelingen. Ook hier is duidelijk veel geld in geïnvesteerd: er liggen leidingen door het dorp en er zijn verschillende watertappunten.

Het probleem is alleen dat er technieken worden gebruikt die lokaal niet onderhouden kunnen worden. Zonne-energiesystemen zijn hier bijvoorbeeld helemaal niet gangbaar. Er is op Biak geen bedrijf dat ze levert of kan repareren. Als zo’n systeem kapotgaat, ligt alles stil.

Dat lijkt hier ook gebeurd te zijn. Het zonnecelsysteem raakte defect, waardoor de pomp niet meer werkte. Vervolgens ging de pomp zelf kapot omdat die lange tijd niet gebruikt werd. Ondertussen raakten leidingen lek of werden ze voor andere doeleinden gebruikt, en verdwenen de kranen van de tappunten.

En zo zat Kampong Kajasbo uiteindelijk weer zonder water.

Een nieuw plan

Kajasbo is een langgerekt lintdorp. De kerk en het waterreservoir staan ongeveer in het midden van het dorp, op een heuvel. Aan één kant van het dorp is nog een kleine watervoorziening vanuit een bron buiten de kampong. Aan de andere kant is er inmiddels helemaal geen water meer.

Toen we dit zagen, dachten we meteen: hier liggen kansen.

Samen met Stichting Water is our World willen we het watersysteem in Kajasbo weer werkend maken, maar dit keer met een systeem dat ook door de lokale mensen onderhouden kan worden.

Het plan is om de geboorde bron opnieuw in gebruik te nemen met een nieuwe pomp. Daarvoor hebben we Winsy gevraagd. Toevallig heeft hij deze bron in het verleden zelf geboord, dus hij kent hem goed.

De elektriciteit voor de pomp willen we vanuit de kerk laten komen. Bij dit soort projecten proberen we altijd gebruik te maken van gebouwen waarvan de elektriciteit door de gemeenschap wordt betaald. Zo voorkomen we discussies binnen het dorp over stroomkosten.

We zijn daarom meteen in gesprek gegaan met de kerk in Kajasbo. Inge bleek de dominee goed te kennen, wat het gesprek een stuk makkelijker maakte. De Papoea’s zijn erg kerkgericht: vrijwel iedereen in het dorp gaat naar de kerk. Het is dus een logische plek om elektriciteit voor een gemeenschappelijke watervoorziening af te nemen. De kosten worden dan verdeeld over de hele gemeenschap en de stroomvoorziening is betrouwbaar. Geen ingewikkelde zonnecelsystemen meer dus, maar gewoon elektriciteit uit het bestaande stroomnet.

En de kerk heeft inmiddels toestemming gegeven.

Stap voor stap

In het dorp staat nog een groot waterreservoir dat we opnieuw willen gebruiken. Dit staat op het hoogste punt van de kampong en is dus ideaal om druk op het leidingnet te krijgen.

Ons plan is om dit jaar eerst de helft van het dorp weer van water te voorzien: het deel waar nog oude leidingen en tappunten aanwezig zijn. Deze leidingen zullen we herstellen of vervangen waar dat nodig is. De tappunten worden gerepareerd en voorzien van nieuwe kranen.

Als dat goed functioneert, willen we daarna de andere kant van het dorp aansluiten. Daar is nu nog een kleine watervoorziening vanuit een bron buiten de kampong, waardoor die kant iets minder urgent is.

Hopelijk kunnen we later dit jaar, of anders volgend jaar, ook dat deel van Kampong Kajasbo aansluiten op de geboorde bron.

De werkzaamheden zullen door Henkie, de gepensioneerde oud-collega van Charles en Jantinus, worden verricht. Hij is ook al hard voor onze projecten aan het werk bij de school van Kajasbo en de school in Opiaref.

En zo kan een dorp waar een groot project ooit stilviel, hopelijk toch weer beschikken over iets heel eenvoudigs, maar ontzettend belangrijks: water.

Stichting Hati Bersatu

Onze projecten hebben we ondergebracht in Stichting Hati Bersatu.

Als je wilt bijdragen aan onze projecten, kun je een bijdrage doen via rekening:

NL27 RABO 0394857178 t.n.v. Stichting Hati Bersatu.

Of je gebruikt onze. Donatie link

Jantinus en Mark