Op zoek naar een nieuwe bron
Door: Jantinus en Mark
Blijf op de hoogte en volg Jantinus en Mark
24 Februari 2026 | Indonesië, Biak
Zaterdag 21 februari – Water zoeken, water zorgen en waterproblemen oplossen
Vandaag gaat de wekker vroeg. Het wordt een volle dag.
We halen eerst Charles op. Voor wie hem nog kent uit eerdere verhalen: Charles is een oud-collega van Jantinus bij het waterbedrijf op Biak. Sinds een paar maanden is hij zelfs directeur. Fijn om zo’n betrokken man aan boord te hebben bij onze waterprojecten.
Daarna rijden we door naar Winsy. Hij is de man die vorig jaar voor ons een bron heeft geboord in Nermnu. Ook dit jaar willen we weer kijken of we een kampong van schoon water kunnen voorzien.
Kampong Warsansan – een mogelijke nieuwe bron
Charles heeft alvast wat voorwerk gedaan en stelt kampong Warsansan voor. We stoppen bij de kerk. Onze voorkeur gaat altijd uit naar een project bij een kerk of school – simpelweg omdat daar elektriciteit aanwezig is. En stroom is onmisbaar als je water omhoog wilt pompen.
Winsy haalt – net als vorig jaar – zijn ‘geavanceerde’ wiggelroede tevoorschijn om water te zoeken. Mijn nuchtere westerse brein vindt daar eerlijk gezegd nog steeds wat van. In mijn beleving zit er diep in het koraal overal water, je moet het alleen weten aan te boren.
Maar: we hebben een no cure, no pay-afspraak, dus we laten hem rustig zijn gang gaan.
Hij vindt een plek bij de kerk waar volgens hem water zit, op ongeveer 110 meter diepte.
Het probleem? Dat boren is duur. Heel duur.
·Kosten boren: ongeveer 1,5 miljoen roepia per meter
·Totale offerte: ruim 200 miljoen roepia
·Omgerekend: ongeveer €10.000
Dat is simpelweg te veel voor ons budget dit jaar.
Ons beschikbare budget voor een nieuwe boring ligt rond de 145–150 miljoen roepia (€7.500), mede dankzij een mooie bijdrage van Stichting Water is our World. Zij hebben ons de afgelopen jaren vaker geholpen bij grotere waterprojecten op Biak en daar zijn we ontzettend dankbaar voor.
Voor Warsansan gaan we dus alternatieven onderzoeken. Er ligt een rivier op ongeveer een kilometer afstand. Misschien kunnen we daar water vandaan halen. Alleen: daar is geen stroom. Dus denken we voorzichtig aan zonne-energie. Dat is hier nog vrij nieuw, dus we gaan uitzoeken of dit technisch én financieel haalbaar is.
Ondertussen zoeken we verder naar een kampong waar we minder diep hoeven te boren.
Kampong Wari – terug naar een project uit 2024
Daarna rijden we door naar kampong Wari, waar we in 2024 de hele kampong weer van water hebben voorzien. De kampong wordt gesplitst door de Wari-rivier.
Bij aankomst zien we dat bewoners zelf een tyleenleiding door de weg hebben gefreesd. Mooi initiatief!Maar de leiding steekt op sommige plekken boven de weg uit. Dat is vragen om problemen. We spreken af dat de leiding dieper wordt ingegraven en wordt afgedekt met beton. Zo voorkomen we ongelukken én leidingbreuken.
Want elke lekkage betekent minder waterdruk verderop in het systeem.
En precies dat blijkt nu het probleem. Aan de kant van de kampong waar de school staat, is momenteel geen waterdruk. We vinden geen grote lekken in het dorp zelf. Bewoners vertellen dat de leiding van de bron, hoog in de heuvels, waarschijnlijk kapot is of onvoldoende water naar het reservoir brengt.
Die bron ligt diep in het oerwoud. Dat is geen klein wandelingetje. We vragen bewoners om erheen te gaan en foto’s en video’s te maken. Aan de hand daarvan beslissen we of we de leidingen moeten vervangen.
Kortom: ook in Wari zijn we voorlopig nog niet klaar.
Amyamdam – een trots project met nieuwe uitdagingen
Dan rijden we door naar Amyamdam.
Hier hebben we vorig jaar eindelijk water in de kampong gekregen. Met een onderwaterpomp in de rivier pompen we water zo’n 50 à 60 meter omhoog naar een watertoren. Bovenop staat een reservoir van 2200 liter dat zorgt voor waterdruk in de leidingen naar verschillende tappunten in het dorp.
Toen wij vorig jaar vertrokken, werkte alles perfect. Echt een project om trots op te zijn.
Maar in januari kregen we berichten: er waren problemen.
De pvc-buis waarin de pomp hing, bleek door de kinderen als glijbaan te worden gebruikt… en is geknapt. Gelukkig zijn de inwoners van Amyamdam echte aanpakkers. Met hulp van Charles is de pvc-buis vervangen door een dikke tyleenbuis. Die kan wel tegen een stootje.
Toch kregen ze de pomp niet meer aan de praat.
We controleren alles:
·Er is stroom bij de meter.
·Er is stroom bij de rivier.
·De hoofdschakelaar blijkt niet meer goed te werken (die staat continu onder spanning – niet veilig).
·In de regelunit meten we ook stroom.
·Vermoeden: kapotte condensator.
We zetten de schakelaar en condensator op het boodschappenlijstje en spreken af de volgende dag terug te komen.
Zondag – kerk, administratie en sleutelen
Zondagochtend is hier heilig. De meeste mensen op Biak gaan naar de kerk. Daarna gaat het leven gewoon weer door. Wij gebruiken de ochtend voor verslagen en administratie.
Om 14.00 uur rijden we met Charles en Winsy terug naar Amyamdam (45 minuten rijden). We schakelen de stroom uit, vervangen de schakelaar en de condensator.
Maar… nog steeds geen draaiende pomp.
Dan halen we de pomp uit het water en nemen hem mee naar de stad om te testen. Die testen zijn inmiddels gedaan en de conclusie: de pomp én de besturingsunit werken gewoon.
Dan blijft er nog maar één verdachte over: de kabel van de kampong naar de rivier. Die is ongeveer 300 meter lang.
We zagen al dat de kabel op meerdere plekken met tape gerepareerd was. Grote kans op lekstroom door slechte verbindingen. Dat zou verklaren waarom alles stroom lijkt te hebben, maar de pomp toch niet start.
We besluiten de volledige kabel te vervangen. Komende week zoeken we een geschikte kabel, 300 meter is niet niks en volgend weekend gaan we met pomp en nieuwe kabel terug naar Amyamdam.
Wordt vervolgd…
Stichting Hati Bersatu
Onze projecten hebben we ondergebracht in Stichting Hati Bersatu.
Als je wilt bijdragen aan onze projecten, kun je een bijdrage doen via rekening:
NL27 RABO 0394857178 t.n.v. Stichting Hati Bersatu.
Jantinus en Mark
-
24 Februari 2026 - 09:41
Stinus :
Is het ook een idee om de kabel in een mantelbuis aan te brengen? De kabel is nog maar 2 jaar oud en al op meerdere plaatsen gerepareerd als ik het goed heb. Wat ook kan is om alleen op die plekken waar de kans op schade het grootst is een mantelbuis aanbrengen.
Succes met alles wat jullie doen op Biak. Geweldig!!
-
24 Februari 2026 - 10:56
Dirk Mulderij :
Goed bezig zelf in het weekend mooi duidelijk verslag succes met jullie werk daar, maar ook aanjezelf denken ,hier een beetje mistig maar niet koud Gr.Dirk
-
24 Februari 2026 - 12:13
Frank Gibson:
Vorig jaar in Amyamdam geweest. Fantastisch hoe jullie het water uit de kali naar de watertoren konden pompen. Jammer dat daar nu problemen zijn ontstaan. Hopelijk gaat binnenkort alles weer werken.
Het is duidelijk dat jullie heel wat werk hebben te verrichten. Heel veel succes.
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley